De onderzoeker
Je doet onderzoek samen met andere onderzoekers en brengt daarbij jouw ervaringskennis, perspectief en ideeën mee. Andere namen hiervoor zijn ‘peer researcher’, ‘ervaringsdeskundige co-onderzoeker’ of ‘participatief onderzoeker’. Onderzoek doen kan bijvoorbeeld bij een jongerenorganisatie, hogeschool of universiteit. Het verschilt per onderzoek wat jouw rol precies is. Dit bepaal je samen met de onderzoekers met wie je samenwerkt.
Wat kun je doen als onderzoeker?
- Meebeslissen over het onderzoek: je denkt kritisch mee over bijvoorbeeld de onderzoeksvragen, aanpak en vragenlijsten. Je helpt mee om het onderzoek beter aan te laten sluiten bij wat jongeren nodig hebben en belangrijk vinden.
- Uitvoeren van onderzoek: je werkt mee aan dataverzameling. Je neemt bijvoorbeeld interviews af. Door jouw ervaringen en ervaringskennis vallen jou vaak andere dingen op dan andere onderzoekers.
- Resultaten vertalen: je denkt na over wat de onderzoeksresultaten betekenen voor jongeren en helpt met het begrijpelijk maken van de informatie.
Welke skills helpen je?
Je bent nieuwsgierig en onderzoekend
Je vindt het leuk om de diepte in te gaan, ergens meer over te weten te komen.
Je wil graag nieuwe dingen leren
Bijvoorbeeld hoe je een interview afneemt, of resultaten analyseert. Vaardigheden zoals schrijven en kritisch en analytisch denken helpen in deze rol. Maar het belangrijkste is dat je dit leuk vindt en ermee wilt oefenen.
Je kunt gestructureerd werken en overzicht houden
Je stemt je boodschap doelgericht af op jouw publiek. Je kiest inspirerende onderdelen die voor hen interessant zijn, en waar ze het meeste van kunnen leren.
Je bent een teamspeler
Onderzoek doen doe je namelijk nooit alleen.
Pas op voor deze valkuilen
- Objectiviteit is bij onderzoek belangrijk. Een valkuil is dat je eigen verhaal dé waarheid wordt. Je eigen ervaringen kunnen wel helpen om goede vragen te stellen en dingen te herkennen die anderen missen. Tegelijk is het belangrijk om open te blijven staan voor ervaringen die anders zijn dan die van jou.
- Academische taal kan ontoegankelijk voelen of je onzeker maken.
- Een onderzoek is vaak een langdurig traject van een aantal maanden of jaren. Onderzoek werkt vaak met vaste deadlines, waardoor er soms weinig ruimte is om het tempo aan te passen.
“Ik merk dat jongeren veel opener praten wanneer ze worden geïnterviewd door een onderzoeker met ervaringskennis. Dat is ontzettend waardevol voor het onderzoek.”
Tips
- Maak afspraken met de andere onderzoekers wie welke taken doet. Bekijk wat past bij jou! Denk aan je ervaring, interesses, opleiding of wat je wilt leren.
- Spreek van te voren af hoe jouw inbreng zichtbaar wordt gemaakt. Word je bijvoorbeeld genoemd op het rapport als onderdeel van de projectgroep of als onderzoeker?
- Je kunt alles leren! Wil je graag als ervaringsdeskundige meewerken aan een onderzoek, maar heb je dit nog niet eerder gedaan? Het belangrijkste is dat het je leuk lijkt om te onderzoeken. De rest kun je leren. Voor onderzoekers met ervaringskennis bestaan vaak trainingen. Zoals interviewen of onderzoeksvaardigheden. Je kunt hier altijd van te voren naar vragen.
Voorbeelden
Onderzoek voor en door jongeren
Bij het ZonMw-initiatief ‘Onderzoek voor en door jongeren’ bepaalden jongeren zelf de thema’s van 13 onderzoeksprojecten, kozen ze de onderzoekers en bepaalden ze hoe het onderzoek verliep. Ze werkten als teamleden samen met onderzoekers en leerden zo van elkaar.
Psychiatrische assistentiehonden
Alynda onderzocht hoe een psychiatrische assistentiehond jongeren met mentale klachten kan helpen. Vanuit eigen ervaring wist ze hoe lastig het is om zo’n hond aan te vragen. Ze maakte samen met het onderzoeksteam richtlijnen en duidelijke info voor het aanvragen van een hond.
Kinderen van ouders met psychische problemen
Ervaringsdeskundige Leonie onderzocht jongeren die opgroeien met ouders met psychische klachten. Het team waarmee ze samenwerkte, ontwikkelde gesprekskaarten om makkelijker gesprekken te starten over wat er thuis speelt.
Onderzoek naar de inzet ervaringsdeskundigen
Onderzoeker Carolijn de Beer werkt veel samen met ervaringsdeskundigen Martin en Kaylee. “Martin is aanwezig bij al mijn interviews; dat zorgt voor grotere openheid bij de jongeren. Kaylee denkt ook kritisch mee over interventies of onderzoeken: Hoe gaat dit mensen helpen?”
