Hoe wil jij je ervaringskennis inzetten? De 5 profielen helpen je verder!
Wat past het beste bij jou?
Er zijn allerlei waardevolle manieren waarop je jouw ervaringskennis kunt inzetten. Het is niet erg als je jezelf niet precies herkent in een profiel. Of als je niet alle skills bezit. En misschien herken je je wel in meerdere profielen. De profielen zijn vooral bedoeld om jou te helpen bij je keuze hoe jij jouw ervaringskennis wilt inzetten. Of welke volgende stap bij jou past.
Inspirator
Je zorgt voor herkenning, bewustwording en biedt hoop aan andere jongeren in een soortgelijke situatie.
Adviseur
Je deelt inzichten over wat anders of beter kan, stelt kritische vragen en helpt bij het maken van keuzes.
Onderzoeker
Je doet onderzoek samen met andere onderzoekers en brengt daarbij jouw ervaringskennis, perspectief en ideeën mee.
Skills die altijd van pas komen
Jouw ervaringskennis effectief inzetten: dat doe je niet zomaar. Hieronder lees je welke skills je hierbij helpen. Veel van deze skills leer je in een training of opleiding ervaringsdeskundigheid. En je kunt ze ook leren in de praktijk.
Weten wat jouw grenzen zijn
Weten waar jouw grens ligt is heel belangrijk. Je checkt elke keer: kan ik dit inhoudelijk aan, en ook emotioneel? Bij welke ervaringen heb ik voldoende emotionele afstand om mijn kennis hierover in te zetten? En bij welke ervaringen nog niet? Maak dit ook bespreekbaar.
Communicatie
Jouw verhaal doet ertoe, maar hoe je het vertelt maakt het verschil. Soms deel je veel, soms juist minder. Je kunt ook ervaringskennis delen zonder details van jouw levensverhaal. Jij voelt aan wat werkt. Je kunt met verschillende mensen een gesprek aangaan. Of je nu met jongeren, hulpverleners of beleidsmakers praat, stem je communicatie op hen af. Het helpt om actief te luisteren, zonder oordeel.
Empathie
Je bent nieuwsgierig, luistert en leeft je in de ander in. Je weet ook wanneer het beter werkt om even wat afstand te nemen. Daardoor voelen anderen zich gezien, gehoord en begrepen. Empathie helpt je om verschillende perspectieven te begrijpen en hierover in gesprek te gaan.
Voor jezelf blijven zorgen en steun zoeken!
Reflecteer regelmatig op waar je energie van krijgt en waar je grenzen liggen. Blijf oog houden voor je eigen proces. Gebruik netwerken of lotgenotengroepen om ervaringen te delen. Zo’n vangnet helpt als je tegen moeilijkheden aanloopt.
Valkuilen bij inzetten van jouw ervaringen, ervaringskennis en – deskundigheid
Het is een kracht om je ervaringen en ervaringskennis te delen. En om je in te leven in anderen die iets soortgelijks hebben meegemaakt. Maar soms neem je te veel mee naar huis. Dan is het emotioneel belastend.
Tip: Je hoeft niet alles van jouw verhaal te delen om met jouw ervaringskennis het verschil te maken.
Het is belangrijk om jouw ervaringen in te zetten op plekken en bij opdrachten die bij jou passen. Dat helpt te voorkomen dat je overvraagd wordt. Als je een training of opleiding volgt, oefen je vaardigheden die helpen om jouw ervaringskennis functioneel in te zetten. Ook dat helpt.
Tip: Laat het op tijd weten aan de coördinator (als je aangesloten bent bij een organisatie) of bij de opdrachtgever als het je teveel wordt.
Het is niet altijd makkelijk om open te praten over lastige thema's als anderen vooroordelen hebben. Stigma en vooroordelen komen helaas nog wel voor. Je kunt hiermee te maken krijgen als je vertelt over jouw ervaringen. Je mag het altijd aangeven als je een bepaalde uitspraak van een ander niet prettig vindt. Het bespreekbaar maken van vooroordelen en stigma helpt bij het creëren van meer begrip en bewustwording.
Tip: Kaart het aan bij een coördinator of begeleider als je hiermee te maken krijgt; je hoeft hier niet alleen mee om te gaan. Of bespreek het met andere (ervaringsdeskundige) jongeren.
Het is mooi dat je de jeugdhulp wilt verbeteren met jouw ervaringskennis. Jouw tijd en energie zijn dan ook waardering en een vergoeding waard. Het is nog niet vanzelfsprekend dat je dit ook krijgt. Veel ervaringsdeskundige jongeren werken vrijwillig. Wees daarom helder in je behoeften en verwachtingen.
Tip: Durf te vragen! Ook al voelt het misschien ongemakkelijk. Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik kom graag mijn ervaringskennis inbrengen. Welke vergoeding bieden jullie voor mijn tijd en inzet?’ Lees meer tips bij de Q&A Vergoeding.
Nog niet iedereen in de jeugdhulp weet wat je kunt betekenen als jongere met ervaringskennis en als ervaringsdeskundige. Soms is het nodig om dit uit te leggen. Er kan te weinig aandacht zijn voor jouw rol, jouw kwaliteiten en wat jij kunt toevoegen met jouw ervaringskennis.
Tip: Loop je hier tegenaan? Bespreek het bijvoorbeeld met de coördinator of opdrachtgever. Soms is de samenwerking de eerste keer stroef, maar wordt het na verloop van tijd fijn. Lees meer over het kiezen van opdrachten en serieus genomen worden.