Ervaringskennis
Ervaringskennis is de kennis die ontstaat wanneer iemand iets meemaakt én hier bewust op reflecteert. Het gaat om inzichten die voortkomen uit het doordenken van persoonlijke ervaringen. Bijvoorbeeld: een jongere die terugkijkt op de tijd in de jeugdhulp en ontdekt wat hem of haar toen hielp of juist tegenwerkte. Deze kennis kan helpen om beter aan te sluiten bij de belevingswereld van kinderen, jongeren en gezinnen. Ook organisaties kunnen leren van ervaringskennis, bijvoorbeeld bij het verbeteren van de veiligheid, toegankelijkheid of de samenwerking.
Het verzamelen van ervaringskennis hoeft niet altijd een extra taak te zijn naast jouw vaste werkzaamheden. Dit gebeurt ook al in dagelijkse taken, bijvoorbeeld tijdens gesprekken met jongeren en ouders, bijeenkomsten, workshops of overlegmomenten.
Ervaringskennis kent verschillende vormen: individuele ervaringen, ervaringsdeskundigheid en collectieve ervaringskennis.
Let op: wanneer ervaringen van kinderen, jongeren of ouders systematisch worden onderzocht in wetenschappelijk onderzoek, geldt dit zowel als (collectieve) ervaringskennis als wetenschappelijke kennis.
Hoe kun je dit toepassen?
Gebruik ervaringskennis om inzichten, adviezen en geleerde lessen van kinderen, jongeren of ouders te verwerken in onze kennisbasis. Hiermee maak je duidelijk wat voor hen belangrijk is in bijvoorbeeld de hulp of ondersteuning, en wat hen heeft geholpen. Dit draagt bij aan betere aansluiting bij de leefwereld van kinderen, jongeren of ouders. Maar werken met deze kennisbron is méér dan de vraag: 'Wat vinden of ervaringen kinderen, jongeren en ouders?' Het is namelijk waardevol om ook op andere manieren te benutten in de Portefeuille. Wat betekent deze ervaringskennis voor hoe wij werken, onderzoeken of besluiten nemen? Benut ervaringskennis ook hierbij.
Concreet voorbeeld
Bij start dossierpagina's Bevraag ouders of jongeren wat zij belangrijke informatie vinden voor professionals, of op welke vragen zij antwoord zouden willen hebben of waar zij tegenaanlopen bij een bepaald thema (bijvoorbeeld: mediagebruik). Deze input kun je gebruiken als startpunt bij het maken van keuzes voor welke vragen en thema's kennis op te bieden.
Meelezen en – denken bij dossierpagina's
Bespreek conceptversie(s) met een aantal ouders of jongeren. Vraag bijvoorbeeld: Is dit herkenbaar? Mist er iets? Is dit duidelijk? Hun feedback zorgt ervoor dat de tekst begrijpelijker wordt en beter past bij wat gezinnen in de praktijk meemaken en nodig hebben. Bedenk wel van tevoren hoe je de vragen stelt, wat de ander nodig heeft om op een betekenisvolle manier mee te denken. Voor sommige ouders en jongeren werkt feedback geven in een document, en anderen hebben de voorkeur aan feedback geven in een gesprek. Sluit daarbij aan.
Co-creatie van een publicatie Bij het schrijven van een publicatie werk je vanaf het begin samen met een ervaringsdeskundige. Jij brengt de theorie en structuur in; zij brengen voorbeelden, taal en aandachtspunten vanuit hun eigen ervaring in. Gezamenlijk bepaal je bijvoorbeeld welke praktijkvoorbeelden belangrijk zijn en hoe de boodschap het beste overkomt.
Jongeren of ouders bij de organisatie van een congres of workshop betrekken
Bij de voorbereiding van een congres, bijeenkomst of webinar richt je een kleine klankbordgroep op met jongeren of ouders die vanuit hun perspectief meedenken en meebeslissen. Denk aan: de titel van het congres, welke thema's/workshops, welke sprekers, welke locatie.
In een portefeuille samenwerken met een ervaringsdeskundige
Lees meer over het samenwerken met jeugd en ervaringsdeskundigen.
Samenwerken met jeugd en ervaringsdeskundigen
- Het benutten van ervaringskennis kan soms best lastig zijn. Misschien heb je zelf bepaalde opvattingen en gedachtes over deze kennisbron. Een paar veelgehoorde misvattingen lees je hier: Misvattingen over het gebruik van ervaringskennis | Nederlands Jeugdinstituut
- Wil je je meer verdiepen op het thema? Kijk dan eens deze video's waarin jeugdprofessionals en ervaringsdeskundige jongeren met elkaar in gesprek gaan over het benutten van ervaringskennis.
- Deze voorwaarden zijn ook voor jou relevant als NJi’er als je gaat samenwerken met een ervaringsdeskundige/ iemand met ervaringskennis!
- Of neem eens een kijkje in het dossier Ervaringskennis.
Praktijkleernetwerk
Het NJi organiseert het praktijkleernetwerk kleinschaligheid. Hieraan nemen professionals, gedragswetenschappers en beleidsmedewerkers deel die werken aan de ontwikkeling van kleinschalig verblijf in de jeugdhulp. Het praktijkleernetwerk komt elke twee maanden bij elkaar. In iedere bijeenkomst staat een thema centraal dat wordt voorbereid door praktijkprofessionals en het NJi. Uitgangspunten zijn de kennisbehoefte van de deelnemers en de vragen die zij stellen.
Meer weten? Neem contact op met Anne Addink van het NJi.
Samen leren door onderzoek, praktijkkennis en ervaringen | Nederlands Jeugdinstituut