De school als ontmoetingsplek in de wijk
Bouw samen met ouders en wijkorganisaties aan een sterke basis voor jouw leerlingen. Die boodschap staat centraal in het nieuwe kennisdossier Sterke basis in en rond school. Marloes Driedonks, senior inhoudsdeskundige Kwaliteit, beleid en monitoring: ‘We hopen dat onderwijsprofessionals de deuren van hun school openen voor de wijk.’
Wat was de aanleiding voor dit nieuwe kennisdossier? ‘We bieden onderwijsprofessionals al langer kennis over thema’s als kansengelijkheid, onderwijs-zorgarrangementen en de verbinding met jeugdhulp. Daarbij gaat het vaak over kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. We vinden het belangrijk om ook kennis te bieden waarmee scholen een sterke basis kunnen bieden aan álle leerlingen.’
Wat houdt dat in, een sterke basis in het onderwijs? ‘Het begint bij het besef dat je als school midden in de samenleving staat. En dat je een belangrijk onderdeel bent van het dagelijks leven van kinderen. Samen met ouders, opvoeders, en andere betekenisvolle personen en voorzieningen in de omgeving vormt school de pedagogische basis voor kinderen. Samen bied je een stevige basis die de ontwikkeling van kinderen stimuleert en ouders en opvoeders bij het opvoeden ondersteunt.’
Marloes Driedonks,
senior inhoudsdeskundige Kwaliteit, beleid en monitoring
Hoe ziet dat eruit in de praktijk? ‘Ik heb dat zelf heel sterk ervaren als onderwijsambassadeur op basisschool De schakel in Overvecht-Noord, een Utrechtse wijk met veel gezinnen in een kwetsbare situatie. Deze school focust niet alleen op goed onderwijs, maar biedt ouders een laagdrempelige plek voor ontmoeting en informatie. Op school worden allerlei bijeenkomsten georganiseerd, van koffiemomenten tot creatieve ochtenden. Ook is er een wekelijks inloopspreekuur van het buurtteam en het loket Inkomen en Participatie van de gemeente Utrecht. De school doet dit vanuit het idee dat het welbevinden en leren van kinderen hand in hand gaan. Want als het goed gaat met hun ouders, hebben kinderen daar direct profijt van.’
‘Verbind ouders niet alleen met de school, maar ook met elkaar. Laat de school een plek zijn, waar ouders informatie en ervaringen kunnen uitwisselen. Bijvoorbeeld door ouders bijeenkomsten voor ouders te laten organiseren.’
Nur Saglam, kwaliteitscoördinator
Is het dossier vooral relevant voor scholen in vergelijkbare wijken als Overvecht-Noord? ‘De kennis over samenwerking met ouders is voor elke school van belang. Want daar hebben alle kinderen baat bij, waar ze ook wonen en wat hun situatie ook is. Het levert de onderwijsprofessional ook veel op. Want als je weet wat er thuis speelt, kun je daar beter op aansluiten in de klas en op school. Elke school kan de kennis dus gebruiken, maar de toepassing kan per school anders zijn.’
Samenwerking met ouders is niet nieuw voor scholen, toch? ‘Klopt. Op onderdelen is de samenwerking vaak al goed geregeld. Denk aan een ouderraad, of de tien-minutengesprekken. Wat wel vrij nieuw is, is dat we de samenwerking met ouders verbinden aan het welzijn van kinderen. En ook dat ouders steun kunnen hebben aan elkaar. Voor een stevige pedagogische basis helpt het bovendien als ouders zich verantwoordelijk voelen voor alle kinderen in de klas, of zelfs alle leerlingen op school. Als school kun je die rol van ouders stimuleren en faciliteren. Het dossier biedt daar praktische handvatten voor. Hoe kom je in contact met ouders die je als school moeilijk kunt bereiken? Welke barrières kunnen er zijn in de samenwerking? Hoe overbrug je die? En hoe pak je dit aan als startende leerkracht?’
‘We richten ons niet op de didactische kant van het onderwijs. We willen leerkrachten versterken met kennis over de ontwikkeling van kinderen. Met die kennis kunnen ze hun centrale rol in de pedagogische basis nog beter oppakken.’
Ans van de Maat, Raad van Bestuur
Jullie hebben alle teksten voorgelegd aan een meeleespool. Wat houdt dat precies in? ‘Via een oproep op LinkedIn hebben we een heel diverse groep onderwijsprofessionals verzameld: leerkrachten, schoolleiders, IB’ers en zorgcoördinatoren uit het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en mbo. Een deel van deze mensen heeft meegelezen met de teksten voor dit kennisdossier. Dat is voor ons heel waardevol. Bovendien zoekt een schoolleider met 20 jaar werkervaring andere kennis dan een beginnend leerkracht. Aan ons de uitdaging om toepasbare kennis te delen die voor alle onderwijsprofessionals relevant is, zonder dat het te abstract of algemeen is.’
Wat hoop je dat onderwijsprofessionals als eerste gaan doen met deze kennis? ‘Ik hoop dat zij hun school gaan zien als belangrijke ontmoetingsplek voor kinderen, ouders en misschien ook wel partners en wijkbewoners. Dat zij hun schooldeuren openen, de samenwerking met ouders een stap verder brengen en ervoor zorgen dat álle ouders zich op school welkom en gesteund voelen.’
Aan de slag met een sterke basis in en rond school? Bekijk het kennisdossier met kennis, voorbeelden en praktische handvatten.
‘We hebben als NJi veel te doen op onderwijs. Kijk alleen al hoeveel mensen daar met kinderen werken. Met een rol midden in het leven van kinderen. Daar liggen heel veel kansen.’
Rutger Hageraats, Raad van Bestuur
Leidraad Zorg in Onderwijstijd
Collectieve organisatie en financiering is essentieel als je in het speciaal onderwijs extra zorg voor kinderen goed wilt regelen. Op verzoek van de ministeries van OCW en VWS ontwikkelde het NJi daarom de 'Leidraad Zorg in Onderwijstijd'. Bedoeld voor bestuurders, managers, beleidsontwikkelaars en uitvoerders in onderwijs, gemeenten, jeugdzorgorganisaties en belangenorganisaties, bijvoorbeeld van ouders.
De leidraad inspireert en geeft houvast voor het collectief organiseren, financieren, implementeren en borgen van zorg in onderwijstijd in de regionale samenwerking van (gespecialiseerd) onderwijs en jeugd. De leidraad bundelt kennis en voorbeelden uit praktijk en onderzoek van het collectief organiseren en financieren van zorg in onderwijstijd (ZiO) in het gespecialiseerd onderwijs.
