Gemeentelijke beleidsmakers Jeugd onder de loep
Wie zijn de gemeentelijke beleidsmakers Jeugd? Wat zijn hun behoeften, vragen en dillema’s? En hoe zorgen we dat zij onze kennis daadwerkelijk benutten? Op die vragen zocht het NJi afgelopen jaar antwoord. Monique Malmberg, senior inhoudsdeskundige Kwaliteit, beleid en monitoring: “We zijn de beleidsmakers gaan bevragen en observeren. Zonder vastgelegde agenda, met open blik.”
De gemeentelijke beleidsmaker Jeugd is al jaren een belangrijke doelgroep van het NJi. Was dit de eerste keer dat deze doelgroep onder de loep werd genomen?
‘Mijn collega’s en ik verdiepen ons sowieso op allerlei manieren in deze doelgroep. We wilden 2025 benutten om onze kennis verder te verrijken. Door gericht te onderzoeken hoe we onze kennis nog meer kunnen aansluiten op hun vragen en dillema’s. En er niet alleen voor zorgen dat onze kennis hen bereikt, maar dat ze deze ook daadwerkelijk benutten.’
Hoe hebben jullie dit aangepakt?
‘Allereerst hebben we een flink aantal beleidsmakers geïnterviewd. Met vragen als: waar houd je je mee bezig in de praktijk? Welke worstelingen en dillema’s spelen daarin mee? Wat helpt je bij je werk? Welke kennis heb je nodig? En hoe gebruik je kennis? Daarnaast zijn we een dag gaan meelopen met een aantal beleidsmakers.’
Monique Malmberg,
senior inhoudsdeskundige Kwaliteit, beleid en monitoring
Hoe zag dat meelopen eruit?
‘Een collega en ik hebben samen zo’n zeven meeloopdagen gehad, bij verschillende beleidsmakers in diverse gemeentes in het land. We vonden het vooral belangrijk dat we een reguliere dag zouden meemaken. En dan niet een hele dag gevuld met computerwerk, maar ook geen dag die speciaal voor ons was opgetuigd. We wilden met een open blik observeren, zonder vooraf bepaalde agenda.’
‘Advies moet beter aansluiten op de mogelijkheden van beleidsmakers. En we moeten handelingsperspectief bieden om hobbels te overwinnen die ze onderweg tegenkomen.’
En, hoe beviel dat?
‘Heel prettig en informatief. Ik heb vergaderingen over allerlei onderwerpen bijgewoond, waarin beleidsmakers hun struikelblokken en vragen met elkaar deelden en samen strategieën bedachten. In zo’n setting voel je pas echt goed waar een beleidsmaker mee te maken heeft. Je ziet dan ook in de praktijk waarmee het NJi hen daadwerkelijk kan helpen. We weten natuurlijk dat beleidsmakers te maken hebben met complexe vraagstukken binnen een complexe context. Maar door die context zelf te ervaren, snap je beter welke kennis ze nodig hebben om hun werk te kunnen doen.’
Waarmee kan het NJi hen vooral helpen?
‘Uit de interviews en meeloopdagen kwam een aantal behoeften duidelijk naar voren. Soms hebben beleidsmakers goede onderbouwing nodig om intern draagvlak te krijgen voor hun plannen. Op andere momenten hebben ze weinig tijd om in de materie te duiken, en hebben ze een beknopt overzicht nodig van een bepaald vraagstuk. En bij praktische tips en adviezen is het belangrijk om oog te hebben voor de complexiteit en de dagelijkse realiteit.’
Kun je een voorbeeld geven?
‘We geven nog wel eens adviezen als “werk meer samen met lokale organisaties”. Zo’n advies staat dan vaak in een opsomming met andere adviezen. Daardoor lijkt het een eenvoudig afvinklijstje. Terwijl de complexe dynamiek het zeker niet zo simpel maakt. Daar moeten we meer oog voor hebben. We moeten zo’n advies beter laten aansluiten op de mogelijkheden van beleidsmakers. En handelingsperspectief bieden om hobbels te overwinnen die ze onderweg tegenkomen.’
‘Steeds meer gemeenten komen terug op het idee dat jeugdzorg een soort markt is die draait op vraag en aanbod. Dat idee is na de decentralisatie uit de hand gelopen. Gelukkig groeit het besef dat het anders moet. Geen individueel systeem van vraag en aanbod, maar hulp dichtbij organiseren.’
Rutger Hageraats, Raad van Bestuur
Jullie hebben een hoop inzichten verzameld. Wat gebeurt daar nu mee?
‘We hebben al deze kennis opgehaald met als doel om deze binnen het NJi te delen. De kennis moet dienen als basis voor werkplannen, kennisproducten, websiteteksten, webinars, noem maar op. We hebben voor alle collega’s een handig online naslagwerk gemaakt met een overzichtelijk beeld van de gemeentelijk beleidmaker Jeugd en de context waarin deze werkt. Met alle behoeften, dillema’s en struikelblokken. En praktische handvatten over hoe beleidsmakers onze kennis willen ontvangen en gebruiken.’
Is de kennis al toegepast in een concreet kennisproduct?
‘Jazeker. De podcast De Beleidsmakers Jeugd is volledig gebaseerd op de inzichten die we hebben opgedaan. We hoorden bijvoorbeeld vaak dat beleidsmakers behoefte hebben aan inspiratie uit andere gemeenten. En dat het prettig is om te horen hoe andere beleidsmakers omgaan met complexe kwesties. Ook gaven ze aan dat ze niet altijd tijd hebben om teksten op onze site te lezen. Zo ontstond de podcast, bedoeld voor uitwisseling van kennis en inspiratie.’
Hoe sluit de podcast inhoudelijk aan op de behoefte van de beleidsmaker Jeugd?
‘Elke aflevering staat een vraag centraal die bij veel beleidsmakers speelt. Dat klinkt logisch. Maar we zijn bij het NJi toch vaak geneigd om onze eigen kennis als startpunt te nemen. Dat wilden we nu anders doen. Ik denk dat de podcast daarom goed is beluisterd. Omdat we voortdurend terugkeerden naar de vraag: op welke zoektocht van de beleidsmaker zoeken we antwoord? De luistercijfers bevestigen dat we daarmee op de goede weg zitten. Inmiddels is het tweede seizoen in de maak.’
‘De podcastsserie voor beleidsmakers Jeugd herinnerde mij eraan dat het werk van deze beleidsmaker veel praktischer is dan de grootse landelijke veranderingen waar we als samenleving vaak op focussen. Als wij effectief willen zijn met kennis, moeten we daarop aansluiten. Hetzelfde moeten we doen voor professionals. Ook zij hebben weinig aan grootse verandertrajecten en politieke beschouwingen. Daar zijn wij natuurlijk ook van. Maar tegelijkertijd moeten we aansluiten op de behoeften van de mensen die dagelijks contact hebben met kinderen en jongeren.’
Rutger Hageraats, Raad van Bestuur