Waarom leerlingparticipatie waardevol is
Voor kinderen, school én samenleving
Kinderen hebben het recht om gehoord te worden over dingen die hen aangaan. Op school kan dat door het gebruik van leerlingparticipatie. Leerlingparticipatie is waardevol voor kinderen zelf, maar ook voor de school en de samenleving. Op deze pagina lees je wat het kinderrecht om gehoord te worden precies inhoudt en waarom leerlingparticipatie waardevol is.
Participatie van leerlingen is op drie niveaus waardevol:
1. Voor de leerlingen
Als wordt voldaan aan de basisbehoefte van kinderen om invloed uit te oefenen op hun omgeving, groeit hun zelfvertrouwen en kunnen ze grote stappen zetten in hun eigen sociale ontwikkeling. En het geeft hen mogelijkheden om hun burgerschap uit te oefenen.
2. Voor de school
Het schoolklimaat verbetert, als leerlingen door participatie meer betrokken zijn. Hun ideeën zijn vaak creatief en door hun inbreng sluit het onderwijs beter aan bij hun leefwereld. De pedagogische relatie met leerkrachten kan daardoor ook verbeteren.
3. Voor de samenleving
Als je de school ziet als minimaatschappij, geeft participatie leerlingen de kans om te oefenen met onderdeel zijn van een gemeenschap. Dat is waardevol voor hun democratisch burgerschap, ook buiten de school en later in hun leven.
Meer lezen over de waarde van leerlingparticipatie? Zie Wat is leerlingparticipatie en waarvoor is het waardevol?
Hoe leerlingparticipatie bijdraagt aan de ontwikkeling van kinderen
- Participeren op jonge leeftijd is goed voor de ontwikkeling van eigenwaarde en zelfvertrouwen;
- Participeren biedt kinderen op jonge leeftijd al de kans om gebruik te maken van hun kennis, vaardigheden en mogelijkheden en zo hun talenten te ontdekken en te ontwikkelen;
- Participeren kan kinderen helpen om communicatieve en sociale vaardigheden te ontwikkelen en zo te leren hoe ze kunnen samenwerken;
- Door te participeren leren kinderen hun mening te vormen en uiten;
- Participeren stimuleert bij kinderen gezamenlijke verantwoordelijkheid en bevordert de ontwikkeling van zelfstandigheid bij (alledaagse) activiteiten;
- Participeren zorgt ervoor dat kinderen kennis maken met vormen van samen leven en draagt bij aan hun betrokkenheid bij de wereld om hen heen;
- Participeren helpt kinderen om naar elkaar te luisteren en leren dat er verschillende perspectieven en meningen bestaan.
Hoe leerlingparticipatie bijdraagt aan een positief schoolklimaat
- Inbreng van leerlingen maakt het leerproces meer betekenisvol, omdat het beter aansluit bij de behoeften en interesses van kinderen;
- De pedagogische relatie tussen leerlingen en leerkrachten verbetert als de stem van leerlingen gehoord wordt;
- Als leerlingen aangemoedigd worden om een actieve rol te pakken binnen de school, dragen zij ook uit zichzelf meer bij aan hun omgeving;
- Inbreng vanuit het perspectief van leerlingen kan het schoolbeleid inclusiever en effectiever maken;
- Als volwassenen op en rond een school hun rol als voorlevers serieus nemen, verbetert de samenwerking onderling en met leerlingen.
Kinderen hebben het recht om gehoord te worden
Leerlingparticipatie geeft kinderen ruimte om hun stem te laten horen op school. Dat is niet alleen waardevol voor hen en de school, maar ook belangrijk omdat het hun recht is. Artikel 12 van het Internationale Verdrag van de Rechten van Het Kind is namelijk:
“Kinderen hebben het recht om gehoord te worden als het gaat om zaken die hen aangaan.”
Basisscholen kunnen een waardevolle omgeving zijn waar jonge kinderen kunnen meeleven, meedenken, meedoen en meebeslissen. Door te oefenen op basisschoolleeftijd zijn kinderen beter voorbereid om later ook, bijvoorbeeld via jongerenraden of -panels, hun stem laten horen.
Lees meer over General comment No. 12 van het kinderrechtenverdrag Het recht om gehoord te worden >